Wat zijn jouw doelen?

Er zijn maar weinig mensen die concrete doelen voor zichzelf stellen. Laat staan dat ze die ook echt bereiken. De meeste mensen zijn nooit met doelen bezig. We weten allemaal dat een kapitein nergens met zijn schip komt zonder kompas. We vergeten alleen dat op het land een kompas ook heel erg handig is. Als je een richting hebt, worden dingen vaak makkelijker. Zonder doelen kom je heus wel ergens en waar kom je dan? Soms is dat zo vaag dat je er niet eens een beeld van kunt maken. Kijken naar vage beelden en het hebben van onduidelijke gedachten, zorgt ervoor dat je het allemaal niet zo zeker weet.

Als je zelf geen doel hebt, is de kans groot dat je werkt voor het doel van een ander

Wat is een doel?
Een doel is een gewenste situatie, iets dat je wilt bereiken. Als leider kun je het gedrag van een individu, groep of organisatie besturen door doelen te stellen.

Doelen en motivatie
Of het nu gaat om het leveren van een prestatie in het werk, op school of in de sport, om vrije tijdsbesteding, om het vervullen van een maatschappelijke rol of je rol in het gezin; mensen streven doelen na. Doelen die leiden tot positieve consequenties of tot het vermijden van negatieve consequenties. Zo behoren veel geld verdienen, lekker in je vel zitten, je uniek voelen of erbij horen, het goede leventje dat je hebt beschermen tegen negatieve invloeden, tot de groep doelen die door veel mensen verbonden worden met positieve consequenties. Verveling, onzekerheid of geïsoleerd komen staan in de groep, tot negatieve toestanden die men probeert te vermijden. Het stellen van een doel en de intensiteit waarmee dit wordt nagestreefd heeft invloed op je motivatie. Of het doel écht motiveert, heeft te maken met de aantrekkelijkheid van het doel voor jou en de mate waarin jij denkt dat het haalbaar is.

De aantrekkelijkheid van het doel
Om jezelf te motiveren is het nodig om te weten wat je belangrijk vindt. Er valt onderscheid te maken tussen verschillende groepen doelen. Sommige doelen zijn meer gericht op de persoon (bijvoorbeeld vermaak, lekker in je vel zitten, begrijpen van dingen om je heen, ordelijkheid) en andere hebben meer te maken met de sociale context (bij de groep behoren, uniek zijn, je houden aan omgangsregels). Vanuit het oogpunt motivatie is het van belang om doelen zo te kiezen dat ze een functie hebben bij het vervullen van meerdere wensen. Zo zal iemand meer gemotiveerd zijn voor zijn werk wanneer hij niet alleen werkt om geld te verdienen, maar ook om bijvoorbeeld sociale contacten te hebben en zichzelf te ontplooien. Een doel dat meerdere behoeftes vervult, motiveert dus. Wat een even zo grote factor speelt, is dat het doel raakt aan wat je echt belangrijk vindt. Dat het niet voorkomt uit een “moeten van jezelf” of verwachtingen van anderen die je voelt, maar dat je het doel nastreeft omdat het past bij jouw persoonlijke missie: “Waar voor ben je hier op deze wereld” en “Wat is voor jou belangrijk”.

De haalbaarheid van het doel
Naast dat je gemotiveerd wordt doordat het doel aansluit bij wat je werkelijk belangrijk vindt, is een net zo belangrijke factor: het vertrouwen dat je hebt in het bereiken van je doel. Ook de capaciteit je nodig hebt om het doel te kunnen bereiken kan een rol spelen. Echter is dit van ondergeschikte waarde omdat het gaat om de verwachting, de kans op succes, die jij zelf creëert op basis van het doel en je eigen capaciteiten. Door de route uit te stippelen wordt het doel in jouw perceptie haalbaar. Het vergroot je de kans op succes. Dat maakt dat je meer vertrouwen hebt dat je het doel zult halen, waardoor je harder gaat werken aan je doel en je de kans dat je het doel haalt vergroot. De cirkel is rond.

Wat verhoogt nu je motivatie?
Het bereiken van een doel. Als je een doel haalt, dan gebeurt er iets met je zelfvertrouwen. Je krijgt bevestigd dat je dat wat je dacht te kunnen ook werkelijk kan. Je vergroot de kans dat je het doel haalt door er een goed plan voor te maken en je daaraan te houden.

Het werken aan een doel alleen al. Wanneer het doel goed gekozen is, dat wil zeggen het raakt aan wat je belangrijk vindt, ben je tijdens het werken aan het doel ook gemotiveerd. Hoe kan dat nu? Dat heeft te maken met het de beloning van binnen uit die je ontvangt door enkel met het doel bezig te zijn. Een beloning van buiten heeft amper invloed op je motivatie.

Intrinsieke motivatie
Wanneer zijn mensen nu “van binnen” ofwel intrinsiek gemotiveerd? Je bent intrinsiek gemotiveerd als de motivatie gelegen is in het nastreven en bereiken van het doel zelf. Bijvoorbeeld een probleem oplossen, of het verbeteren van jezelf door training. Ook al verdien je er geen cent mee, het doen alleen al is leuk. En het blijft motiverend, wanneer je merkt dat je verder geraakt.

En als de beloning niet van binnenuit komt, maar van buitenaf, dan spreek je van extrinsieke motivatie. Bij deze vorm van motivatie gaat het om het verkrijgen van een beloning die los staat van het doelgedrag zelf. Het bekendste voorbeeld is het ontvangen van geld bij het leveren van een prestatie, helemaal wanneer het bedrag gekoppeld is aan de grootte van de prestatie. Wanneer je het enkel hiervan moet hebben zijn er twee nadelen. Ten eerste leidt het tot verzadiging. Je haalt elke dag een ijsje. Het ijsje blijft even groot en toch geniet je er steeds minder van. Het lijkt wel kleiner te worden. Ten tweede kan het intrinsieke motivatie ondermijnen. Het leidt af van waar het echt om gaat.

Je doel voorbij
Wanneer je je alleen focust op je doel, loop je het risico je motivatie te verliezen als het doel in zicht is. Als je al begint met het verkeerde doel te stellen, dan wordt het nooit wat. Het doel moet namelijk verder liggen. Bijvoorbeeld het voetbal elftal met als doel de finale te halen, zal verzwakken wanneer de finish in zicht is. De beker in ontvangst nemen, dat is het doel. Of beter nog: een lintje halen bij de koningin.

Stel je eens voor hoe jouw wereld eruit zou zien wanneer je je doel bereikt hebt. Kijk dan vooruit en wat je dan ziet, is je doel. Dat voelt heerlijk, toch?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *